به گزارش کردپرس، خبرگزاری رویترز گزارش داد توافق ۲۹ ژانویه میان دمشق و «نیروهای دموکراتیک سوریه» (قسد) با هدف ادغام تدریجی مناطق تحت کنترل کردها در ساختار دولت مرکزی حاصل شد. بر اساس این توافق، یگانهایی محدود از نیروهای دولتی وارد شهرهای قامشلو و حسکه شدهاند، برخی نیروهای قسد از خطوط تماس عقبنشینی کردهاند و دمشق نیز یک استاندار منطقهای معرفیشده از سوی کردها را منصوب کرده است.
با این حال، به گفته مقامهای دولتی و کردی، مسائل کلیدی؛ از جمله چگونگی ادغام دقیق نیروهای قسد در وزارت دفاع، سرنوشت سلاحهای سنگین این نیروها و وضعیت گذرگاه مرزی با عراق که یکی از شریانهای حیاتی مناطق تحت کنترل کردها به شمار میرود، هنوز حل نشده است.
یک مقام غربی که نخواست نامش فاش شود اعلام کرد واشنگتن از روند ادغام استقبال میکند و به دولت الشرع توصیه کرده است در قبال خواستههای قسد «تا حد امکان انعطافپذیر» باشد. به گفته این مقام، توصیه اصلی آمریکا پرهیز از اتخاذ موضع سختگیرانه به عنوان نشانه حسن نیت است، زیرا اعطای سطحی از خودگردانی به کردها، مادامی که اقتدار مرکزی دمشق را تضعیف نکند، مطلوب تلقی میشود.
وزارت خارجه آمریکا در واکنش رسمی، به اظهارات تام باراک، نماینده واشنگتن در امور سوریه، ارجاع داد که این توافق را گامی در مسیر صلح پایدار برای همه سوریها توصیف کرده بود.
بر اساس متن توافق، وزارت دفاع سوریه موظف است یک لشکر ویژه برای شمالشرق تشکیل دهد و نیروهای قسد را در قالب سه تیپ ادغام کند. همچنین پیشبینی شده است ۱۵ خودروی امنیتی دولتی در هر یک از شهرهای قامشلو و حسکه مستقر شوند و روند ادغام نیروهای امنیتی کرد (آسایش) در وزارت کشور آغاز شود.
با وجود استقرارهای عمدتاً بدون درگیری نیروهای نظامی در هفتههای اخیر، نشانههایی از اصطکاک میدانی مشاهده میشود. قسد دمشق را به محاصره شهر کوبانی متهم کرده و در برخی مناطق مختلط قومی مانند حسکه، بخشی از جمعیت عرب نسبت به تداوم نفوذ کردها ابراز نارضایتی کردهاند.
از نظر نظامی، هنوز درباره محل استقرار دو تیپ از سه تیپ مورد توافق اجماع حاصل نشده است. منابع نظامی میگویند قسد خواهان استقرار یک تیپ در کوه عبدالعزیز مشرف به جنوب حسکه است، اما دمشق با این پیشنهاد مخالفت دارد.
در حوزه اقتصادی نیز واگذاری میادین نفتی رمیلان و السویدیه در نزدیکی قامشلو و نیز فرودگاه این شهر، که طبق توافق باید به دولت تحویل داده شوند، هنوز عملی نشده است. یک مقام اطلاعاتی منطقهای امتیازهای دادهشده از سوی قسد را تاکنون «نمادین» توصیف کرده است.
تحولات اخیر بزرگترین تغییر در موازنه کنترل مناطق سوریه از زمان برکناری بشار اسد در دسامبر ۲۰۲۴ به شمار میرود. دولت جدید اکنون تقریباً سراسر کشور را تحت کنترل مرکزی درآورده، اما موفقیت این روند به نحوه مدیریت حساسیتهای قومی و امنیتی در شمالشرق بستگی دارد.
در این میان، ترکیه نیز با دیده تردید به تحولات مینگرد. آنکارا یگانهای مدافع خلق، ستون فقرات قسد، را شاخهای از حزب کارگران کردستان ترکیه یا پ.ک.ک میداند. هاکان فیدان، وزیر خارجه ترکیه، اعلام کرده عقبنشینی یگان های مدافع خلق نقشه امنیتی «سالمتری» ایجاد کرده، اما نگرانیهای آنکارا تنها زمانی برطرف خواهد شد که این نیروها پیوند خود با پ.ک.ک را قطع کرده و «تحولی تاریخی» را بپذیرند.
در مجموع، هرچند سناریوی پیشروی تدریجی اجرای توافق محتملترین گزینه به نظر میرسد، اما به گفته تحلیلگران، خطر خطاهای محاسباتی و بازگشت به تنش همچنان بالا باقی مانده است؛ موضوعی که نقش فشار و توصیه آمریکا به دمشق برای نشان دادن انعطاف را به عاملی تعیینکننده در مسیر آینده این توافق بدل کرده است.

نظر شما